वाळवंटातून सामर्थ्याकडे : दुबईने मला काय शिकवले

वाळवंटातून सामर्थ्याकडे : दुबईने मला काय शिकवले

अ‍ॅड. संयोगिता सुर्यवंशी

मी दुबईला गेले होते एक साध्या कारणासाठी.
मला विश्रांती हवी होती.
मला सुट्टी हवी होती.
वकील म्हणून आपला व्यवसाय बौद्धिक आणि भावनिकदृष्ट्या अत्यंत मागणी करणारा असतो. सतत वाद, अंतिम मुदती, धोरणात्मक निर्णय, क्लायंटची जबाबदारी या सर्वांमध्ये आपण गुंतलेले असतो. म्हणून मी थोडी विश्रांती घ्यायची ठरवल. शांत श्वास घ्यायचा आणि नव्या ऊर्जेसह परत यायचे.
परंतु दुबईने मला केवळ ताजेतवाने केले नाही.
त्या शहराने माझा आयुष्याची दिशा बदलली, वेगळ्या पद्धतीने विचार करायला लावले.

पहिली छाप : शिस्त, नियोजन आणि दूरदृष्टी
दुबईची प्रगती केवळ पैशांमुळे झाली नाही. ती एका स्पष्ट दृष्टिकोनातून सुरू झाली. Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum यांच्या नेतृत्वाखाली दिशा ठरली होती :

तेलावरचे अवलंबित्व कमी करणे,
जागतिक कनेक्टिव्हिटी निर्माण करणे,
आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक आकर्षित करणे,
व्यवसायस्नेही वातावरण तयार करणे,
पायाभूत सुविधांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करणे.

मी जेव्हा स्वच्छ रस्ते, सुबक नियोजन, शिस्तबद्ध व्यवस्था आणि जागतिक दर्जाचे वातावरण पाहिले, तेव्हा मला एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली:
विकास हा केवळ नशिबाने होत नाही. तो नियोजनाने घडवला जातो.
Burj Khalifa सारख्या इमारती केवळ उंच बांधकाम नाहीत. त्या अभियांत्रिकी अचूकता, आर्थिक नियोजन, नियामक स्पष्टता आणि जोखमीचे व्यवस्थापन यांचे प्रतीक आहेत.
तिथे काहीही अपघाताने घडलेले वाटत नाही.
सर्व काही हेतुपूर्ण आणि रचनात्मक वाटते.
ग्लॅमरच्या पलीकडे मला दिसले. सुशासन, स्थैर्य, गुंतवणूकदार संरक्षण यंत्रणा, धोरणात्मक सातत्य आणि प्रशासकीय कार्यक्षमता.
त्यांनी भौगोलिक परिस्थितीला दोष दिला नाही.
दुबई हा मोठ्या प्रमाणावर वाळवंटी प्रदेश आहे. नैसर्गिक संसाधने मर्यादित, हवामान कठीण. पण तक्रार करण्याऐवजी त्यांनी शक्यतांकडे पाहिले.
Palm Jumeirah हा प्रकल्प दाखवतो की जेव्हा मानवी इच्छाशक्ती, तंत्रज्ञान आणि नियोजन एकत्र येतात, तेव्हा भूगोलसुद्धा बदलता येतो.
जागतिक विमानवाहतूक क्षेत्रातील यश, विशेषतः Emirates, हे योगायोगाने मिळालेले नाही. त्यामागे दीर्घकालीन धोरण, पायाभूत सुविधा, गुंतवणूक, ब्रँडिंग आणि जागतिक स्थाननिर्धारण आहे.
यातून एक मोठा धडा मिळतो:
परिस्थिती ही सबब नसते. ती कच्चा माल असतो. योग्य गुंतवणूक आणि नियोजनाने त्याचे सामर्थ्यात रूपांतर करता येते.
मला वैयक्तिक पातळीवर काय जाणवले
ही सहल सुरुवातीला ताण कमी करण्यासाठी होती.
परंतु दुबईच्या विकास मॉडेलचा अभ्यास करताना मला खोल आदर वाटला.
दुबई जागतिक केंद्र बनले कारण:
व्यवसायस्नेही व्यवस्था उभारली
तात्काळ परताव्याची अपेक्षा न ठेवता गुंतवणूक केली
जागतिक प्रतिभेला आकर्षित केले
धोरणांची अंमलबजावणी विलंब न लावता केली
हे जादू नव्हते.
ही शिस्त होती.
एक वकील म्हणून मला एक सत्य स्पष्टपणे माहित आहे:
शाश्वत विकास हा नेहमी सक्षम कायदेशीर चौकट आणि उत्तरदायी नेतृत्वावर आधारित असतो.
रचना नसेल तर वाढ कोसळते.
रचना असेल तर वाढ गुणाकाराने वाढते.
खरा प्रेरणादायी संदेश
प्रत्येकाच्या आयुष्यात एक “वाळवंटाचा टप्पा” येतो.
आर्थिक अडचणी, व्यावसायिक अनिश्चितता, भावनिक संघर्ष, संसाधनांची कमतरता…
परंतु दुबई आपल्याला एक मूलभूत तत्त्व शिकवते:
उष्णतेची तक्रार करत बसू नका.
पाणी आणा.
व्यवस्था उभारा.
पाया घाला.
पायरीपायरीने बांधा.
लहान सुरुवात करा, पण ठाम निर्धाराने करा.
यश भावनिक नसते.
यश धोरणात्मक असते.
माझी वैयक्तिक जाणीव
मी दुबईहून केवळ छायाचित्रे घेऊन परतले नाही.
मी स्पष्टता घेऊन परतले.
जर एक वाळवंटी शहर जागतिक मापदंड बनू शकते, तर आपण व्यक्ती म्हणून आपल्या मर्यादांपलीकडे नक्कीच जाऊ शकतो.
आपण:
दीर्घकालीन विचार करायला हवा
ज्ञानात गुंतवणूक करायला हवी
शिस्तीचा आदर करायला हवा
विश्वासार्हता निर्माण करायला हवी
कारणांपेक्षा कृतीवर लक्ष केंद्रित करायला हवे
स्वप्न पाहणे महत्त्वाचे आहे.
पण संरचित कृतीच स्वप्नांना वास्तवात आणते.
शेवटचे शब्द
दुबई प्रेरणादायी आहे कारण ते श्रीमंत आहे म्हणून नाही.
ते प्रेरणादायी आहे कारण ते पुरावा आहे.
दूरदृष्टी, परिश्रम, सुशासन आणि शिस्तबद्ध अंमलबजावणी नशीब बदलू शकते, याचा जिवंत पुरावा.
काहीही कायमस्वरूपी नसते.
ना कमतरता.
ना संघर्ष.
ना मर्यादा.
वाळवंट हा शेवट नसतो, ती एक सुरुवात पण होऊ शकते.

अ‍ॅड. संयोगिता सुर्यवंशी
पुणे