पुरुष समजून घेताना… एक अलक्षित भावविश्व

खालील लेख जो एका समाजप्रबोधनात्मक दृष्टिकोनातून पुरुषांविषयी सकारात्मक मांडणी करतो:

—

पुरुष समजून घेताना… एक अलक्षित भावविश्व

लेखिका: अ‍ॅड. संयोगिता सोमनाथ माने

आजच्या समाजात महिला अत्याचाराच्या बातम्या वाचताना पुरुषांविषयी नकारात्मक प्रतिमा सहज निर्माण होते. पण एक क्षणभर थांबून विचार करा – पुरुष म्हणजे नेमका कोण? केवळ कठोर, रागीट, आक्रमक? की जबाबदारीचा, नात्यांत गुंतलेला आणि प्रेमळ मनाचा?

आपल्या आसपास अनेक पुरुष आहेत – वडील, भाऊ, नवरा, सहकारी, मित्र – प्रत्येकाच्या जगण्याच्या, व्यक्त होण्याच्या पद्धती वेगळ्या, पण त्यांच्या भावना मात्र तितक्याच खोल. एक बाप मुलांसाठी फाटके कपडे घालून त्यांचे स्वप्न पूर्ण करतो. एक भाऊ बहिणीची रक्षा करतो. एक नवरा आपल्या पत्नीच्या प्रत्येक गरजेला प्राधान्य देतो. हे सारे पुरुष आपल्याला आयुष्यात अनेक रूपांत भेटत असतात, पण त्यांच्या मनाच्या खोल कप्प्यांत काय सुरू आहे हे जाणून घेण्याचा आपण खरंच प्रयत्न करतो का?

पुरुषांचंही आहे एक अबोल दुःख

स्त्री हक्क, स्त्री सक्षमीकरण या विषयांवर समाज सजग होतो आहे, हे स्वागतार्ह आहे. पण त्याचवेळी पुरुषही काही वेळा अन्याय सहन करतात. कलम 498A चा गैरवापर, खोटे आरोप, भावनिक छळ – हे सर्व काही पुरुषही सहन करत असतात. काही प्रकरणं खरी असतात, पण काही केवळ सूडाच्या भावनेतून केलेली असतात. अशावेळी पुरुषांचं समर्थन कुणी करतं?

समाजात आजही पुरुषाच्या अश्रूंना दुबळेपणाचं लक्षण मानलं जातं. त्याचं रडणं हसण्यावारी नेलं जातं. तो आपल्या वेदना सहजपणे मांडू शकत नाही. आणि म्हणूनच – तो अंतर्मुख होतो, अबोल होतो.

समजून घेणं हे दोन्ही बाजूंनी असावं लागतं

आपण म्हणतो स्त्रियांना समजून घ्या – नक्कीच घ्या! पण पुरुषांनाही समजून घ्यायला हवं. तोही तुमच्याचसारखा माणूस आहे – हाडामासाचा, भावनांनी भरलेला.
स्त्रीप्रमाणेच पुरुषालाही सहवास, आधार, आणि समजूतदार साथीची गरज असते. हा आधार केवळ शारीरिक किंवा आर्थिक नाही, तर मानसिक आणि भावनिकदेखील असतो.

स्त्री-पुरुष दोघेही समाजाचे आधारस्तंभ

जगण्याचा रथ हा स्त्री आणि पुरुष या दोन चाक्यांवरच चालतो. एका बाजूला जास्त भार टाकल्यास तो रथ ढासळतो. म्हणूनच आवश्यक आहे – समजूत, समतोल आणि सहअस्तित्व. पुरुषांविषयी आदर बाळगा, त्यांच्या दुःखाला समजून घ्या, त्यांच्या प्रयत्नांचे कौतुक करा.

—

शेवटी एवढंच म्हणावंसं वाटतं –

पुरुष हा केवळ ताकदवान शरीर असलेली व्यक्ती नाही,
तर त्याच्या हृदयातही असतात नाजूक भावना,
समाजाने जिथे त्याच्या ताकदीचं कौतुक केलं,
तिथे थोडंसं त्याच्या अश्रूंनाही मान द्यायला शिका…